مقالات ارسالی به مجله، پس از بررسی اولیه توسط سردبیر و احراز انطباق با اهداف، حوزه موضوعی و الزامات شکلی و علمی مجله، برای ارزیابی علمی به حداقل دو داور متخصص ارسال میشوند.
فرایند داوری با هدف ارزیابی کیفیت علمی، اصالت، روششناسی، تحلیل و تفسیر نتایج، انسجام علمی و میزان انطباق مقاله با اهداف و حوزه موضوعی مجله انجام میشود. پس از دریافت گزارشهای داوری، نظرات و پیشنهادهای داوران توسط سردبیر و، در صورت لزوم، اعضای هیئت تحریریه یا دبیر تخصصی بررسی و بر اساس آن تصمیم مناسب درباره مقاله اتخاذ میشود.
بهطور کلی، در مواردی که نظرات داوران همسو باشد، تصمیم اولیه بر اساس نتیجه و جمعبندی گزارشهای داوری اتخاذ خواهد شد. بهعنوان نمونه:
در صورت توصیه هر دو داور به پذیرش مقاله، مقاله در مسیر پذیرش و آمادهسازی نهایی برای انتشار قرار میگیرد.
در صورتی که یک داور پذیرش مقاله و داور دیگر انجام بازنگری جزئی را پیشنهاد کند، مقاله معمولاً برای انجام بازنگری جزئی به نویسنده بازگردانده میشود.
در صورت پیشنهاد بازنگری جزئی توسط هر دو داور، مقاله برای انجام اصلاحات جزئی به نویسنده بازگردانده خواهد شد.
در صورتی که یکی از داوران انجام بازنگری جزئی و داور دیگر انجام بازنگری کلی یا اساسی را پیشنهاد کند، مقاله معمولاً برای بازنگری کلی به نویسنده بازگردانده میشود.
در صورتی که هر دو داور انجام بازنگری کلی یا اساسی را ضروری بدانند، مقاله برای انجام اصلاحات اساسی به نویسنده بازگردانده خواهد شد.
در صورت توصیه هر دو داور به عدم پذیرش مقاله، مقاله رد خواهد شد.
در مواردی که میان نظرات داوران اختلاف اساسی وجود داشته باشد، بهویژه هنگامی که یکی از داوران توصیه به عدم پذیرش مقاله و داور دیگر توصیه به پذیرش یا بازنگری مقاله داشته باشد، تصمیمگیری پس از بررسی دقیق گزارشهای داوری و محتوای مقاله انجام خواهد شد. در چنین مواردی، سردبیر یا دبیر تخصصی ممکن است، حسب مورد، یکی از اقدامات زیر را انجام دهد:
اتخاذ تصمیم بر اساس ارزیابی علمی و تخصصی گزارشهای داوری و محتوای مقاله؛
ارجاع مقاله به یک یا چند داور دیگر برای دریافت نظر تکمیلی؛
درخواست انجام اصلاحات مشخص از نویسندگان پیش از اتخاذ تصمیم نهایی.
لازم به ذکر است که تصمیم نهایی درباره پذیرش، بازنگری یا رد مقاله بر عهده سردبیر و هیئت تحریریه مجله است. این تصمیم صرفاً بر اساس شمارش تعداد توصیههای داوران اتخاذ نمیشود، بلکه کیفیت و محتوای علمی گزارشهای داوری، اهمیت و ماهیت ایرادات و پیشنهادهای مطرحشده، میزان پاسخگویی نویسندگان به نظرات داوران و ارزیابی علمی مقاله نیز در تصمیمگیری نهایی مورد توجه قرار میگیرد.
مجله حق دارد، در صورت نیاز و به تشخیص سردبیر یا هیئت تحریریه (دبیران تخصصی)، مقاله را برای ارزیابی بیشتر به داور یا داوران دیگری ارجاع دهد و یا پیش از اتخاذ تصمیم نهایی، اصلاحات یا توضیحات بیشتری را از نویسندگان درخواست کند.